O muzeum

Muzeum Getta Warszawskiego zostało powołane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2018 r. Naszą misją jest upowszechnianie wiedzy na temat życia codziennego, strategii przetrwania, walki i Zagłady polskich Żydów w getcie warszawskim oraz innych gettach na terenie okupowanej przez Niemców Polski. Docelową siedzibą Muzeum Getta Warszawskiego jest zespół budynków dawnego Szpitala Bersohnów i Baumanów przy ul. Siennej 60/Śliskiej 51 – wyjątkowy świadek historii Warszawy.

joel-2
Tragedia Żydów zamkniętych w warszawskim getcie, mierzących się z nieludzkimi warunkami życia, jest centralną częścią przyszłej ekspozycji Muzeum. Pragniemy pokazać zwykłych ludzi, którzy w warunkach bezprzykładnego zniewolenia starali się zachować podstawowe wartości ogólnoludzkie widoczne w życiu rodzinnym, religijnym, naukowym i kulturalnym.

Przedwojenna Warszawa była największym w Europie i drugim na świecie – po Nowym Jorku – centrum żydowskiego życia. W momencie wybuchu drugiej wojny światowej mieszkało tu ok. 370 tys. Żydów, stanowiących blisko 1/3 ogółu ludności miasta. Już na początku drugiej wojny światowej ta liczba znacząco wzrosła na skutek przesiedlenia ludności z ziem włączonych do Trzeciej Rzeszy i innych miast Generalnego Gubernatorstwa. W połowie listopada 1940 r. Niemcy zamknęli bramy getta w Warszawie i odcięli zamkniętych tam ludzi od reszty miasta. Na powierzchni liczącej nieco ponad3 km2, znaleźli się Żydzi nie tylko z Warszawy alei z innych miast, również z zagranicy. Na początku 1941 r. było to już 450 tys. osób. Za opuszczenie wyznaczonego obszaru zamieszkania groziła kara śmierci, podobnie jak za pomoc udzielaną Żydom po tzw. aryjskiej stronie.

Getto warszawskie było największym gettem w okupowanej przez Niemców Europie. Od początku jego istnienia zasadniczymi problemami były: przeludnienie, zła sytuacja sanitarna, niewolnicza praca i eksploatacja ekonomiczna, co powodowało głód i choroby zakaźne. Na skutek tragicznych warunków bytowych doszło do drastycznego wzrostu śmiertelności. Do lipca 1942 r. zmarło w getcie w sumie ok. 92 tys. osób.

Wiosną 1942 r. Niemcy przystąpili do tzw. Akcji Reinhardt, której celem była systematyczna zagłada Żydów na terenie Generalnego Gubernatorstwa. 22 lipca 1942 r. w getcie warszawskim rozpoczęła się tzw. Wielka Akcja, czyli deportacja do obozu zagłady w Treblince, gdzie w ciągu zaledwie dwóch miesięcy zgładzono blisko 300 tys. warszawskich Żydów. Na obszarze zmniejszonego getta pozostało jedynie ok. 60 tys. osób, zatrudnionych w przedsiębiorstwach produkujących na rzecz III Rzeszy lub pozostających w getcie nielegalnie.

Zrozumiawszy zamiary niemieckiego okupanta, Żydzi postanowili podjąć heroiczną walkę. 19 kwietnia 1943 r. wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Kiedy Niemcy przystąpili do ostatecznej likwidacji getta, zostali ostrzelani przez grupy Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB) i Żydowskiego Związku Wojskowego (ŻZW). 8 maja niemieckie oddziały zniszczyły bunkier przy ul. Miłej 18, w którym ukrywało się dowództwo ŻOB wraz z jej przywódcą Mordechajem Anielewiczem. Datę tę uznaje się za symboliczny koniec powstania, chociaż sporadyczne potyczki trwały nadal. Niemcy systematycznie podpalali dom po domu. Po wysadzeniu Wielkiej Synagogi przy ulicy Tłomackie dowodzący likwidacją getta warszawskiego Jürgen Stroop napisał w raporcie do Heinricha Himmlera: „Nie ma już żydowskiej dzielnicy mieszkaniowej w Warszawie”.

Misja

MISJA

Upowszechnianie wiedzy na temat życia, walki i Zagłady polskich Żydów w getcie warszawskim i innych gettach na terenie okupowanej przez Niemców Polski.

WIZJA

Stworzenie wystawy stałej Muzeum Getta Warszawskiego w zrewitalizowanym budynku dawnego Szpitala Bersohnów i Baumanów, gromadzenie archiwaliów, artefaktów i świadectw pamięci oraz czerpanie z dorobku, doświadczeń i zasobów polskich i zagranicznych instytucji zajmujących się tematyką getta.

Zadania statutowe Muzeum

  • Tworzenie podstaw naukowych dla rozwoju i upowszechniania wiedzy o historii getta warszawskiego;
  • Stworzenie przestrzeni wystawienniczej i ośrodka naukowego inspirującego do refleksji na temat historii getta warszawskiego; z uwzględnieniem historii Żydów w Polsce, a w szczególności w Warszawie, Zagłady Żydów i losów Żydów w czasie II wojny światowej w Warszawie i poza nią – na terenach Polski okupowanych przez III Rzeszę Niemiecką oraz powojennych losów Żydów w Polsce;
  • Konsolidacja działań na rzecz ochrony i opieki nad dziedzictwem kulturowym Żydów uwięzionych w getcie warszawskim;
  • Podejmowanie inicjatyw w zakresie renowacji i rewaloryzacji zabytków związanych z historią getta warszawskiego;
  • Prowadzenie działalności kulturalnej, naukowej, edukacyjnej i popularyzatorskiej, związanej z historią getta warszawskiego;
  • Inicjowanie i wspomaganie inicjatyw społecznych oraz organizacji pozarządowych przyczyniających się do ochrony i upamiętniania historii getta warszawskiego;
  • Opieka i podtrzymywanie pamięci o fundatorach zabytkowego budynku Szpitala Dziecięcego Bersohnów i Baumanów, a także o dziewiętnastowiecznej żydowskiej społeczności Warszawy.

Rada Muzeum

Na podstawie ustawy o muzeach z 21 listopada 1996 roku, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego powołał członków Rady Muzeum przy Muzeum Getta Warszawskiego.

Rada Muzeum Getta Warszawskiego (lata 2023-2027)

Zgodnie z ustawą Rada Muzeum sprawuje nadzór nad wypełnianiem przez nie jego powinności wobec zbiorów i społeczeństwa; ocenia działalność instytucji na podstawie przedłożonego przez dyrektora muzeum rocznego sprawozdania oraz opiniuje przedłożony przez dyrektora roczny plan działalności; w przypadku ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora wyznacza do składu komisji konkursowej dwóch dodatkowych członków. Kadencja członków rady muzeum trwa cztery lata.

W latach 2023 – 2027 w skład Rady zostali powołani i zaproszenie przyjęli:

Colette Avital – dyplomatka i polityk izraelski pochodzenia rumuńskiego, Ocalała z Zagłady. W latach 1999-2009 w Knesecie była posłanką Partii Pracy i Jednego Izraela. W swej wieloletniej karierze dyplomatycznej pani Avital była m.in. konsulem generalnym przedstawicielstwa Izraela w Nowym Jorku. Jako parlamentarzystka kierowała śledztwem mającym na celu identyfikację nieruchomości na terenie Izraela należących do Żydów europejskich, ofiar Holokaustu. Prowadzone przez nią Centrum Organizacji Ocalonych z Zagłady w Izraelu reprezentuje 50 organizacji udzielających Ocalonym wsparcia. 

James Bulgin – Dr James Bulgin jest dyrektorem ds. historii publicznej w Imperial War Museums, wcześniej był dyrektorem ds. treści w wielokrotnie nagradzanej nowej Galerii Holokaustu. W swojej rozprawie doktorskiej zajmował się kwestiami pamięci apokaliptycznej w historii Holokaustu i zimnej wojny. James Bulgin przemawiał na konferencjach w Niemczech, USA, Izraelu i Polsce. Można go również zobaczyć w treściach internetowych IWM mówiących o różnych aspektach konfliktu XX wieku. Jest autorem książki The Holocaust i prezenterem programu How the Holocaust Began dla BBC. Wystąpił również w serialach BBC Rise of the Nazis ( w którym pełni funkcję doradcy historycznego), D-Day: The Unheard Tapes oraz serialu Channel 5 Secrets of the Imperial War Museum. 

dr hab. Dariusz Libionka Jest absolwentem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II i Szkoły Nauk Społecznych przy Instytucie Filozofii i Socjologii PAN. Od 1994 r. jest pracownikiem Instytutu Historii PAN w Pracowni Dziejów Polski po 1945 r. W 1998 uzyskał tytuł doktora na podstawie pracy: Kwestia żydowska w polskiej prasie katolickiej w latach 30-tych XX w. pod kierunkiem prof. Krystyny Kersten. W latach 2000–2007 był pracownikiem Biura Edukacji Publicznej IPN w Lublinie. Od 2007 r. jest kierownikiem Działu Naukowego Państwowego Muzeum na Majdanku. Jest redaktorem naczelnym rocznika naukowego Centrum  Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN Zagłada Żydów. Studia i Materiały oraz redaktorem naczelnym wydawanej przy Muzeum na Majdanku serii Zeszyty Majdanka. W kręgu jego zainteresowań znajduje się tematyka żydowska, a w szczególności stosunki polsko-żydowskie w XIX i XX w. Zajmuje się postawą Polaków wobec Zagłady i historią PRL. W swoich publikacjach bada także postawy Kościoła, prasy katolickiej i duchowieństwa wobec eksterminacji Żydów. 

Artur Hofman – prezes Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, aktor, reżyser i dziennikarz, działacz społeczności żydowskiej w Polsce, redaktor naczelny Słowa Żydowskiego. W latach 1977–1982 był adeptem, a w latach 1982–1991 aktorem Teatru Żydowskiego w Warszawie. W latach 1993–1998 pracował jako reżyser Opery i Operetki w Szczecinie. Od 2003 jest reżyserem w Teatrze Żydowskim. Od lat angażuje się w dialog polsko-żydowski i kultywowanie pamięci męczeństwa i walki polskich Żydów. 

dr Edward Kopówka – urodzony w 1963 roku, od 1970 mieszka w Siedlcach. W 2009 roku uzyskał tytuł doktora nauk humanistycznych na Akademii Podlaskiej w Siedlcach (obecnie Uniwersytet Przyrodniczo – Humanistyczny), obronił dysertację na temat Żydzi w Siedlcach XIX-XX w. Pogłębiał swoją wiedzę na kursach w Yad Vashem w Jerozolimie i Goethe Institut w Berlinie. Od 1996 roku pracował na stanowisku kierownika Muzeum Walki i Męczeństwa w Treblince, a od lipca 2018 r został powołany na stanowisko dyrektora Muzeum Treblinka. Niemiecki nazistowski obóz zagłady i obóz pracy (1941-1944). Postanowieniem Prezydenta Andrzeja Dudy z dnia 11 maja 2017 r. został odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności. W 2011 r. otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski przyznanym przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polski Bronisława Komorowskiego. W 2012 roku otrzymał Medal Powstania w Getcie Warszawskim nadany przez Stowarzyszenie Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie Światowej w dowód uznania za kultywowanie prawdy historycznej o stosunkach polsko-żydowskich, zwłaszcza w okresie Holocaustu. W tym samym roku otrzymał również Wyróżnienie w Konkursie o Medal Zygmunta Glogera „za badania dziejów męczeństwa i zagłady społeczności żydowskiej w Treblince”. Jest autorem i współautorem wielu książek, z których najważniejsze wg niego to: Bojownikom o Niepodległość Cześć !, (Siedlce 2001, wspólnie z żoną Katarzyną), Treblinka. Nigdy więcej, (Treblinka 2002), Stalag 366, (Siedlce 2004), Żydzi w Siedlcach 1850-1945, (Siedlce 2009), Dam im imię na wieki. Polacy z okolic Treblinki ratujący Żydów, (Oxford-Treblinka 2011 wspólnie z ks. Pawłem Rytel-Andrianikiem ), Jews in Siedlce 1850 – 1945, New York [2014], Obóz Pracy Treblinka I. Metodyka integracji danych wieloźródłowych, (Warszawa-Treblinka 2017, wspólnie z Sebastianem Różyckim i Markiem Michalskim). 

Wacław Kornblum – Ocalony z Zagłady, świadek historii, urodzony w Paryżu, w rodzinie żydowskiej, pod koniec lat 20tych przeniósł się do Warszawy. Mieszkał przy Śliskiej 42. Jego rodzice należeli do Bundu. Po wybuchu wojny rodzina Kornblumów zamieszkała przy Niskiej 35. Pierwszą akcję likwidacyjną przetrwał opłacając się policji żydowskiej. W 1943 roku z Umschlagplatzu został wykupiony przez wuja. Od tego czasu ukrywał się, najpierw u wuja na terenie getta, później na Pradze i na Białostocczyźnie. Przeżył wojnę i w 1957 roku wyjechał do Izraela. Po trzydziestu latach wrócił do Warszawy. Mieszka na Saskiej Kępie. Ojciec Wacława, Szlojme Kornblum , był pisarzem tworzącym w języku jidish, książki były drukowane i wydawane w Warszawie. Jego dorobek został zdigitalizowany w Wilnie i przesłany do YIVO w New Yorku. 

Gideon Nissenbaum – prezes zarządu Fundacji Nissenbaumów, syn jej założyciela Sigmunda Nissenbauma. Fundacja założona w Warszawie w 1983 roku od przeszło 30 lat ratuje ślady kultury żydowskiej na ziemiach polskich i upamiętnia miejsca walk i męczeństwa Żydów podczas II wojny światowej a także popularyzuje na świecie wiedzę o najlepszych tradycjach wspólnych dziejów Polaków i Żydów. Sigmund Nissenbaum był jednym z pierwszych orędowników utworzenia Muzeum Getta Warszawskiego. 

Rachel Postavski – urodziła się w Polsce jako jedyne dziecko dwojga Ocalałych z Holokaustu, Ady Sztyren i Henryka Borenszteina, których rodziny od pokoleń mieszkały w Warszawie. Podczas II wojny światowej większość jej dalszej rodziny zginęła w warszawskim getcie lub w obozie zagłady w Treblince. W 1957 r. pani Postawski przeprowadziła się z rodzicami do Izraela. Ukończyła Praktyczną Szkołę Inżynierską w Tel Awiwie i uzyskała tytuł licencjata w dziedzinie nauczania przedmiotów ścisłych na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie. Przez ponad 30 lat uczyła fizyki i kierowała Wydziałem Fizyki w Ort Binyamina. Była członkiem rady gminy Zichron Yaakov i mediatorem w tamtejszym Centrum Mediacji. Od 2004 r. nadzoruje artystyczne i osobiste archiwum malarza, ilustratora, projektanta i reżysera filmowego Henryka Hechtkopfa (1910-2004). 

Michael Schudrich – amerykańsko-polski religioznawca i historyk, od 2004 Naczelny Rabin Polski. W latach 1990–1998 pracował w Warszawie dla Fundacji Ronalda S. Laudera. W roku 2000 został rabinem Warszawy i Łodzi. To głównie dzięki niemu powstały w Polsce żydowskie przedszkola i szkoły. Jest członkiem Rabinatu Rzeczypospolitej Polskiej. Bierze aktywny udział w dialogu polsko-żydowskim i chrześcijańsko-żydowskim. Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w działalności na rzecz dialogu polsko-żydowskiego, oraz Missio Reconciliationis za pracę na rzecz rozwoju dialogu polsko-żydowskiego. 

dr hab. Joanna Elżbieta Nalewajko-Kulikov – dr hab., prof. nadzwyczajny w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, redaktorka naczelna „Acta Poloniae Historica”. Zajmuje się historią Żydów wschodnioeuropejskich w XIX i XX w., historią kultury jidysz (zwłaszcza prasy) oraz stosunkami polsko-żydowskimi. Autorka monografii Strategie przetrwania. Żydzi po aryjskiej stronie Warszawy (2004), Obywatel Jidyszlandu. Rzecz o żydowskich komunistach w Polsce (2009) oraz Mówić we własnym imieniu. Prasa jidyszowa a tworzenie żydowskiej tożsamości narodowej (2016). Redaktorka i współredaktorka tomów Trudny wiek XX (2010, współred. G. P. Bąbiak), Studia z dziejów trójjęzycznej prasy żydowskiej na ziemiach polskich (XIX-XX w.) (2012, przy współpracy G. P. Bąbiaka i A. J. Cieślikowej) oraz Lesestunde/Lekcja czytania (2013, współred. G. Krzywiec, R. Leiserowitz, S. Lehnstaedt). Dla serii wydawniczej „Archiwum Ringelbluma” opracowała krytycznie wspomnienia Cwi Pryłuckiego (2015) oraz notatki Emanuela Ringelbluma z getta warszawskiego (2018). W projekcie odpowiedzialna za opracowanie krytyczne wspomnień Rochl Feigenberg. 

Adam Struzik – lekarz, samorządowiec i społecznik, parlamentarzysta. Marszałek Senatu w latach 1993-1997, senator II, III i IV kadencji, od 2001 roku Marszałek Województwa Mazowieckiego. Strażak ochotnik i członek Zarządu Wojewódzkiego oraz Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. Od 1998 roku radny województwa mazowieckiego. Przewodniczący Komisji Zdrowia i Kultury Fizycznej I kadencji Sejmiku Województwa Mazowieckiego. W październiku 2018, w imieniu samorządu województwa mazowieckiego, podpisał akt dzierżawy Szpitala Bersohnów i Baumanów na rzecz Muzeum Getta Warszawskiego na 30 lat.

Krzysztof Strzałkowski – absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego na kierunku politologia (ze specjalnością polityka społeczna) oraz podyplomowych studiów menadżerskich na Wydziale Zarządzania UW. W latach 2005-2008 był doktorantem i wykładowcą w Instytucie Polityki Społecznej UW. W 2003 roku rozpoczął karierę jako pracownik samorządowy w jednostkach samorządowych różnych szczebli. W latach 2008-2010 pełnił obowiązki dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie, gdzie zainicjował m.in. powstanie Mazowieckiego Obserwatorium Rynku Pracy. W latach 2006-2010 był radnym powiatu wołomińskiego, przewodniczącym komisji zdrowia i polityki społecznej. Jako wicemarszałek województwa mazowieckiego (2010-2014) nadzorował pracę departamentu polityki społecznej i zdrowotnej oraz departamentu nieruchomości i infrastruktury. Od maja do grudnia 2014 r. pełnił funkcję burmistrza dzielnicy Bemowo. Od grudnia 2014 roku pełni funkcję burmistrza dzielnicy Wola. 

Rabin Menachem Margolin – Przewodniczący i założyciel European Jewish Association. Po ukończeniu Jesziwy w Nowym Jorku, rabin Margolin został dyrektorem programowym w Centrum Rabinicznym dla Europy w 2004 roku, szybko został dyrektorem generalnym w 2006 roku, a cztery lata później został dyrektorem generalnym Europejskiego Stowarzyszenia Żydowskiego – europejskiego centrum działalności żydowskiej.Stojąc na czele kierunku i działań tej organizacji parasolowej oraz reprezentując społeczności i organizacje żydowskie w całej Europie, rabin Margolin zapewnia, że EJA skutecznie lobbuje europejskich i krajowych polityków w celu podniesienia rangi i wspierania jej inicjatyw na rzecz walki z antysemityzmem i nietolerancją oraz zachowania religijnych praktyk rytualnych w państwach członkowskich UE.

Rachel Yud – przewodnicząca Ganzach Kidush Hashem, edukatorka ze znacznym dorobkiem w obszarze tworzenia programów nauczania oraz szkoleń dla nauczycieli zajmujących się działaniami edukacyjnymi skierowanymi do kobiet oraz izraelskiej społeczności Haredi. Specjalizuje się w historii Izraela oraz Zagłady.

Irene Kronhill – Pletka – prowadzi fundację poświęconą pamięci swoich rodziców, która wspiera żydowskie projekty kulturalne i edukacyjne oraz działania promujące sprawiedliwość społeczną na całym świecie. Jest także członkiem Rady Dyrektorów YIVO Institute for Jewish Research, Center for Jewish History oraz organizacji JOINT (JDC), która pomogła jej rodzinie i wielu innym w najtrudniejszym dla nich czasie wojny i okresu powojennego. 

Miła 18 – wykopaliska archeologiczne

Wykopaliska archeologiczne na terenie byłego getta warszawskiego i tzw. Kopca Anielewicza

W czerwcu 2022 roku, u zbiegu ulic Miłej i Dubois, Muzeum Getta Warszawskiego rozpoczęło badania archeologiczne. Odsłonięte zostały piwnice XIX-wiecznych kamienic, które w czasie powstania w getcie były najprawdopodobniej częścią schronu, znanego szerzej jako Bunkier Anielewicza. Na wykopaliskach znaleziono ok. trzy tysiące artefaktów, w tym przedmioty codziennego użytku oraz przedmioty kultowe (np. tefilin, świeczniki szabatowe).

Bunkier Anielewicza przy Miłej 18 to nieistniejący już dziś schron, który znajdował się na rogu ulic Miłej i Dubois w Warszawie. Po ciężkich walkach podczas powstania w getcie warszawskim ukrywali się w nim bojowcy Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB). 8 maja 1943 roku zostali osaczeni przez Niemców. Postawieni w sytuacji bez wyjścia i pozbawieni amunicji, nie chcąc oddać się w ręce wroga, kilkudziesięciu z nich popełniło samobójstwo – razem ze swoim dowódcą, Mordechajem Anielewiczem. Po wojnie z inicjatywy Centralnego Komitetu Żydów Polskich w miejscu bunkra usypano kopiec z gruzów okolicznych domów oraz postawiono na jego szczycie pamiątkowy kamień.

7 czerwca 2022 ruszyła kolejna tura badań archeologicznych i wykopalisk prowadzonych na terenie byłego getta przez Muzeum Getta Warszawskiego razem z zespołem naukowców z Christopher Newport University i Akademii im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku – filii AFiB Vistula. Tym razem lokalizacją prac był kwartał ulic Miłej–Dubois–Niskiej–Karmelickiej na warszawskim Muranowie, w bezpośrednim sąsiedztwie tzw. Kopca Anielewicza.

Badania na Miłej mogą w przyszłości stanowić ważny element nauczania o historii getta i mieć wpływ na zmianę naszej dotychczasowej wiedzy o historii powstania w getcie.

MGW_podziemny_Muranow_740x520px-1024x719
MGW_wykopaliska_Mila_740x520px_v2-003-1024x719

Letnie dyżury archeologiczne [LINK]

Wesprzyj Muzeum

Misją MGW jest upowszechnianie wiedzy na temat życia codziennego, strategii przetrwania, walki i Zagłady polskich Żydów w getcie warszawskim oraz innych gettach na terenie okupowanej Polski.

Jeśli chcą Państwo wesprzeć działalność Muzeum Getta Warszawskiego, mogą Państwo przekazać darowiznę na rzecz Muzeum w następujący sposób:

• przelewem na rachunek bankowy Muzeum:
06 1130 1017 0020 1514 7420 0014 (Bank Gospodarstwa Krajowego, SWIFT: GOSKPLPW). W tytule przelewu prosimy wpisać: „Darowizna na cele statutowe MGW”

• systemem płatności elektronicznych PayU, obsługiwanych przez firmę PayU S.A., z główną siedzibą w Poznaniu, ul. Grunwaldzka 182, 60-166 Poznań, NIP: 779-23-08-495.

Dziękujemy za Państwa wsparcie.

Pliki do pobrania

Regulamin darowizn - Muzeum Getta Warszawskiego

Pobierz wszystkie załączniki

Wystawa stała

Podstawą koncepcji wystawy stałej jest miejsce, w którym się znajduje: Szpital im. Bersohnów i Baumanów. Historia szpitala przewija się przez całą wystawę, od końca dziewiętnastego wieku, przez międzywojnie, okupację, getto warszawskie, powstanie, aż do kilku miesięcy po wojnie. Wystawa kończy się w 1946 roku wraz z odkryciem Archiwum Ringelbluma, nad którym pierwsze badania prowadzono właśnie w Szpitalu Bersohnów i Baumanów.

Podziemne Archiwum Getta Warszawskiego będzie nas w pewien sposób prowadzić, przede wszystkim metodologicznie: idąc za Archiwum pokazujemy, że historia getta warszawskiego to także historia Warszawy, że historia Żydów w Warszawie nie dzieje się w pustce, że jest częścią fali przemocy antyżydowskiej, która przechodzi przez teren okupowanej Polski.

Staramy się opisać tę historię koncentrując się na głosach ofiar, przede wszystkim tych, które po wojnie były pomijane i zapominane. To głosy kobiet, dzieci, uchodźców, przesiedleńców, grup wykluczonych. To także głosy Żydów religijnych, których doświadczenie, choć było najszerszym doświadczeniem getta warszawskiego, zostało zupełnie wyciszone i o którym wiemy bardzo mało. Na wystawie dajemy im wszystkim przestrzeń, żeby ich historia została w pełni wysłuchana.

Budując główną narrację wystawy wokół perspektywy ofiar, widzimy, jak wielu głosów brakuje. Pustkę tę wypełnia sztuka, stanowiąca rodzaj odpowiedzi na brak, a niekiedy dopowiedzenia tego, czego w inny sposób wyrazić nie można. Tak na przykład pokazujemy doświadczenie Romów/Sinti w getcie warszawskim, które jest bardzo skąpo udokumentowane.

Galeria 1 | Żydowska warszawa

Galeria 2 | Wojna i okupacja

Galeria 3 | Gettoizacja

Galeria 4 | Życie za murem

Galeria 5 | Podzielone miasto

Galeria 6 | Großaktion Warschau 1942

Galeria 7 | Miasto duchów

Galeria 8 | Zbuntowane miasto

Galeria 9 | Nigdy więcej

Wystawa stała – projekt

Powierzchnia wystawy stałej wraz z wystawami czasowymi to prawie trzy i pół tysiąca metrów kwadratowych. Wystawa stała będzie podzielona na dziewięć galerii i rozpięta na siedem kondygnacji.

Nowoczesne rozwiązania technologiczne połączone z analogowymi rozwiązaniami wystawienniczymi dadzą zwiedzającym możliwość wielopłaszczyznowego odbioru prezentowanych treści. Na wystawie stałej znajdą się zarówno drukowane materiały ścienne, jak i multimedialne projekcje. Aplikacje webowe zainstalowane na monitorach dotykowych pozwolą na szersze zapoznanie się z prezentowaną treścią w danej przestrzeni. Specjalnie zaprojektowane QR kody będą odsyłać do platformy cyfrowej muzeum, która pozwoli na poszerzenie wiedzy również poza murami budynku. Ze względu na narracyjny charakter wystawy, oprócz obrazu istotną rolę będzie odgrywał dźwięk. Zostanie zrealizowana kompozycja muzyczna, która zapewni unikalny dźwięk strefowy w danej przestrzeni.

Na potrzeby muzeum zostaną wyznaczeni przeszkoleni przewodnicy, którzy na podstawie wybranych ścieżek edukacyjnych lub indywidualnego trybu zwiedzania zapewnią kompleksową obsługę merytoryczną wystawy. Pomogą im w tym wielofunkcyjne audio-przewodniki, które będą dopasowane pod konkretnego odbiorcę zarówno pod kątem językowym, jak i dostępności dla osób z niepełnosprawnościami.

Cały projekt przestrzeni wystawienniczej był tworzony przy założeniach projektowania bez barier. Chcemy by nikt ze zwiedzających, bez względu na wiek (z zastrzeżeniem, że Muzeum przeznaczone jest dla osób powyżej 12. roku życia) nie czuł się ograniczony ani mobilnie, ani słyszalnie czy pod kątem widzenia. Dywersyfikacja ścieżek zwiedzania wystawy odpowie na indywidualne potrzeby. Zaprojektowane topograficzne poziome oznaczenia na posadzkach, gabloty z możliwością podjazdu, miejsca do siedzenia czy przenośne taborety dla seniorów to tylko niektóre rozwiązania wystawiennicze.

20 000 obiektów w inwentarzu muzeum, wspaniała kolekcja sztuki nowoczesnej i współczesnej, mnogość materiału ikonograficznego, szereg wywiadów ze świadkami będą częścią powstającej wystawy stałej Muzeum Getta Warszawskiego.

Wystawa stała MGW (dr hab. Katarzyna Person, zastępczyni dyrektora ds. naukowych i wystawienniczych)

Projekt wystawy stałej MGW (Monika Mastyj, kierowniczka działu wystaw)

MGW_MKIDN_logo_dofinansowanie-1024x341